Rada i Parlament osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie poprawy jakości leśnego materiału rozmnożeniowego i wsparcia innowacji w sektorze nasiennym UE.

Rada i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie poprawy jakości i dostępności leśnego materiału rozmnożeniowego. Rozporządzenie ma na celu wspieranie innowacyjności i konkurencyjności unijnego sektora nasiennego, a jednocześnie sprostanie wyzwaniom związanym ze zrównoważonym rozwojem, bioróżnorodnością i zmianami klimatu.

Materiał rozmnożeniowy lasu (LRM) składa się z nasion, roślin i części roślin. Jest on wykorzystywany do zakładania nowych lasów, ponownego zalesiania i innych rodzajów sadzenia drzew, przyczyniając się do realizacji różnych celów, w tym ochrony różnorodności biologicznej, adaptacji do zmian klimatu, łagodzenia zmian klimatu i ochrony zasobów genetycznych lasów.

– Dzisiejsze porozumienie stanowi ważny krok w kierunku wzmocnienia zrównoważonego rozwoju i odporności europejskich lasów. Umowa ta nie tylko wspiera konkurencyjność unijnego sektora nasiennego, ale także zapewnia państwom członkowskim narzędzia do lepszego zarządzania lasami, wyższych plonów i długoterminowej stabilności gospodarczej. Dostosowujemy praktyki oparte na wiedzy naukowej do solidnych przepisów – ocenił Jacob Jensen, duński minister żywności, rolnictwa i rybołówstwa.

Główne elementy umowy

Tymczasowe porozumienie w sprawie LRM utrzymuje obowiązujące zasady zatwierdzania „materiału podstawowego” i certyfikacji zebranego LRM przed wprowadzeniem go do obrotu. Zgodnie z proponowanymi ramami państwa członkowskie byłyby zobowiązane do wpisywania zatwierdzonego na swoim terytorium materiału podstawowego do rejestrów krajowych, a Komisja publikowałaby ogólnounijny wykaz w celu zapewnienia pełnej identyfikowalności. Ponadto rozporządzenie wprowadza możliwość upoważniania przez państwa członkowskie podmiotów profesjonalnych do zatwierdzania materiału podstawowego pod oficjalnym nadzorem właściwych organów. Jednak wpisanie tego materiału podstawowego do rejestru krajowego nadal pozostaje w gestii właściwych organów.

Zgodnie z propozycją, większy nacisk zostanie położony na ocenę cech zrównoważonego rozwoju materiału podstawowego. W praktyce materiał podstawowy będzie poddawany ocenie w celu określenia cech, które przyczyniają się do odporności lasu, takich jak tolerancja na szkodniki czy lepsza adaptacja do lokalnych warunków klimatycznych.

Umowa kładzie większy nacisk na innowacyjne procesy produkcyjne, narzędzia cyfrowe i techniki biomolekularne.

Zawiera również:

Zharmonizowany i wydajny system kontroli

Nowe rozporządzenie będzie zawierać własne, dostosowane ramy kontroli, zapewniające spójny i rzetelny nadzór przy jednoczesnym zmniejszeniu obciążeń administracyjnych i finansowych. Obejmuje ono przepisy dotyczące wyznaczonych organów, ich uprawnień, zasobów finansowych oraz wybranych elementów rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych (2017/625), takich jak: przejrzystość, delegowane zadania, certyfikacja, poufność i szkolenia personelu, aby zapewnić spójność między państwami członkowskimi.

Krajowe plany awaryjne

Aby wzmocnić zdolność Europy do reagowania na kryzysy, takie jak burze, pożary czy plagi szkodników, Komisja zaproponowała krajowe plany awaryjne, które mają pomóc w zabezpieczeniu dostaw LRM. W wynegocjowanym porozumieniu plany te będą dobrowolne i będą podlegać uproszczonym wymogom – zmniejszając obciążenie administracyjne, a jednocześnie zapewniając gotowość i potencjał tam, gdzie państwa członkowskie uznają to za konieczne.

Rozszerzona lista gatunków drzew

Aby jeszcze bardziej poprawić jakość leśnego materiału rozmnożeniowego w Unii, rozszerzono listę gatunków drzew objętych rozporządzeniem. Państwa członkowskie mogą stosować bardziej rygorystyczne lub łagodniejsze środki w odniesieniu do gatunków niewymienionych w załączniku I do rozporządzenia, co pozwala na elastyczność w odzwierciedlaniu krajowych realiów leśnych.

Obowiązki operatorów

Profesjonalni operatorzy muszą być zarejestrowani, prowadzić prawidłową ewidencję dostawców i nabywców, zapewnić pełną identyfikowalność i identyfikowalność FRM w całym procesie produkcji i marketingu, a także przekazać użytkownikom istotne informacje dotyczące konkretnego materiału.

Następne kroki

Porozumienie tymczasowe musi teraz zostać zatwierdzone przez Radę i Parlament, a następnie zostanie formalnie przyjęte i wejdzie w życie.

Komisja przedstawiła w lipcu 2023 r. wniosek mający na celu zapewnienie dostępu do wysokiej jakości LRM i utrzymanie konkurencyjności sektora. Rozporządzenie w sprawie LRM przyczyni się również do realizacji unijnego celu posadzenia co najmniej trzech miliardów dodatkowych drzew do 2030 r. w ramach strategii na rzecz różnorodności biologicznej, a także do rozwoju biogospodarki.

Jednocześnie Komisja zaproponowała również nowe przepisy dotyczące produkcji i obrotu materiałem rozmnożeniowym roślin.

Źródło informacji: komunikat prasowy Rady Unii Europejskiej