A powinny – ograniczono możliwość ich realizowania. Nie wpłynęło to jednak na powrót wysokości stawek do tych zakładanych w Planie Strategicznym dla WPR.

Jak zwykle na ekoschematy trafia 25 proc. całej kwoty przeznaczonej na dopłaty. A co to oznacza konkretnie w tym roku?

Pula środków na płatności bezpośrednie za 2025 r., tj. na: podstawowe wsparcie dochodów do celów zrównoważoności, uzupełniające redystrybucyjne wsparcie dochodów do celów zrównoważoności, uzupełniające wsparcie dochodów dla młodych rolników, płatności w ramach wsparcia dochodów związanego z produkcją, płatności w ramach schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt oraz na płatność dla małych gospodarstw wynosi 3 550 784 779 euro.

Jedna czwarta tej koperty to 887 696 194,75 euro.

Na co można było sobie pozwolić przy określaniu wysokości stawek za ekoschematy obszarowe (pamiętajmy jeszcze o Dobrostanie zwierząt, dane dotyczące wsparcia z tego tytułu poznamy dopiero w kwietniu 2026 r.)?

W Planie Strategicznym dla WPR dla kampanii 2025 r. na realizację ekoschematów obszarowych założono orientacyjną pulę środków w łącznej wysokości 635 724 210 euro. Łączna planowana powierzchnia ekoschematów obszarowych, w tym praktyk i wariantów w ramach kampanii 2025 r., wg danych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 września 2025 r. wynosiła ok. 11,0 mln ha. W związku z powyższym proponuje się przeznaczyć na płatności w ramach schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt w części dotyczącej ekoschematów obszarowych 668 174 719,92 euro, tj. 2 852 972 419,11 zł – taki tok myślenia przedstawia uzasadnienie projektu rozporządzenia w sprawie stawek płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska za 2025 r.

A przecież w tym roku wprowadzono zmiany w PS dla WPR dotyczące ekoschematów, ograniczając ilość i liczbę ha, na których można je było realizować.

Więcej o tegorocznych zmianach w PS dla WPR, dotyczących ekoschematów obszarowych:

Ekoschematy 2025: na jednej powierzchni rolnik może wnioskować o nie więcej niż dwie płatności

Stawki wyliczono jednak ponownie w niższej wysokości, niż planowana w Planie Strategicznym. Nie utrzymano np. planowanego 100 zł za 1 pkt w rolnictwie węglowym. Ograniczenia wprowadzone do Planu Strategicznego dla WPR co do ekoschematów nie zaowocowały więc wyższymi stawkami.

Stawki są zbliżone do tych z ubiegłego roku, a ubiegłoroczne spadły pod względem tych z 2023 roku.

Więcej o stawkach za ekoschematy z 2023 w porównaniu z 2024 r.:

Stawki za ekoschematy 2024 znacznie mniejsze niż w 2023 roku

W 2025 rolnicy otrzymają za realizację ekoschematów obszarowych następujące stawki – w nawiasie stawki ubiegłoroczne:

* Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi

– Ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych z obsadą zwierząt – 435,90 zł/ha (435,10 zł/ha)

– Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe – 435,90 zł/ha (435,10 zł/ha)

– Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia – wariant podstawowy 87,18 zł/ha (87,02 zł/ha)

– Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia – wariant z wapnowaniem 261,54 zł/ha (259,23 zł/ha)

–  Zróżnicowana struktura upraw 233,13 zł/ha (225,01 zł/ha)

– Wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji 174,36 zł/ha (174,04 zł/ha)

– Stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo 261,54 zł/ha (261,06 zł/ha)

– Uproszczone systemy uprawy 261,54 zł/ha (251,94 zł/ha)

– Wymieszanie słomy z glebą 87,18 zł/ha (134,60 zł/ha)

* Obszary z roślinami miododajnymi 931,07 zł/ha (898,66 zł/ha)

* Integrowana Produkcja Roślin (rok 2024 – 818,92 zł/ha)

Rośliny sadownicze 1185,24

Jagodowe 1069,41

Warzywne 1069,41

* Biologiczna ochrona upraw (w 2024 – 300,06 zł/ha)

Mikrobiologiczne środki ochrony roślin: 310,88 zł/ha

Nawozowe produkty mikrobiologiczne: 87,18 zł/ha

* Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych 245,02 zł/ha (244,57 zł/ha)

* Grunty wyłączone z produkcji 437,57 zł/ha (422,34 zł/ha).

W ubiegłym roku MRiRW tłumaczyło niskie stawki za ekoschematy niespodziewanie dużym zainteresowaniem rolników:

MRiRW o stawkach płatności bezpośrednich 2024

W tym roku nie tłumaczy ich już w żaden sposób. Trzeba po raz kolejny zapytać, dlaczego wdawano się w nieskuteczne próby ratowania sytuacji przez ograniczanie liczby ekoschematów, zamiast skorzystać z przewidzianego w Planie Strategicznym mechanizmu dostosowawczego – ochrony stawki najwyższej za ekoschemat realizowany na tej samej powierzchni. Pozwoliłoby to ocalić realne wsparcie chociaż do realizacji jednego ekoschematu.

Więcej o mechanizmie dostosowawczym:

Ekoschematy w nowej WPR z „mechanizmem dostosowawczym”

Czy ekoschematy mogą się opłacać?