Przewidziano wprowadzenie alternatywnego systemu przemieszczania świń.

Ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt upoważnia ministra rolnictwa do wydania  rozporządzenia w sprawie dokonywania zgłoszeń, składania wniosków lub przekazywania informacji do komputerowej bazy danych. Zmiany zaplanowane w obowiązującym rozporządzeniu są spowodowane głównie zamiarem wprowadzenia alternatywnego systemu przemieszczania świń, który uwalnia od konieczności uzyskania świadectwa zdrowia, jeżeli „zgodę” na takie przemieszczenie wyrazi powiatowy lekarz weterynarii lub wyznaczony lekarz weterynarii.

Termin wejścia w życie rozporządzenia jest zbieżny z terminem wejścia w życie ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt, która wprowadza w ustawie o SIRZ m.in. przepisy dot. alternatywnego systemu przemieszczania świń.

Alternatywny system przemieszczania świń ma umożliwić przemieszczanie świń bez konieczności zaopatrywania ich w świadectwo zdrowia, jeżeli „zgodę” na takie przemieszczenie wyrazi powiatowy lekarz weterynarii lub wyznaczony lekarz weterynarii. System ten będzie dotyczył wyłącznie świń przemieszczanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – podaje MRiRW.

Do przemieszczania wystarczy zgoda

Opis działania jest  następujący:

– zamiar przemieszczenia świni trzeba zgłosić za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w aplikacji IRZplus co najmniej na 4 dni przed planowanym przemieszczeniem;

– zgłoszenie zostanie przekazane przez system teleinformatyczny ARiMR do powiatowego lub wyznaczonego lekarza weterynarii lub lekarza weterynarii właściwego terytorialnie upoważnionego do przeprowadzenia badania zwierząt umieszczanych na rynku, przeznaczonych do wywozu oraz do wystawiania świadectw zdrowia lub przeprowadzenia badania klinicznego zwierząt umieszczanych na rynku krajowym;

– powiatowy lekarz weterynarii lub wyznaczony lekarz przekażą zgłaszającemu informację o możliwości dokonania przemieszczenia świni albo o braku takiej możliwości – oceniając spełnienie wymagań określonych w przepisach Unii Europejskiej (art. 143 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i uchylającego niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016, str. 1, z późn.zm.) oraz wymagań dla poszczególnych obszarów przewidziane w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r. ustanawiającym środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń i uchylającym rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/605 (Dz. Urz. UE L 79 z 17.03.2023, str. 65, z późn. zm.);

– gdy siedziba stada, z której ma zostać przemieszczona świnia, siedziba stada przeznaczenia albo rzeźnia znajdują się na obszarze zapowietrzonym, obszarze zagrożonym lub innym obszarze objętym ograniczeniami ustanowionych zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia 2016/429, powiatowy lekarz weterynarii lub wyznaczony lekarz przeprowadzą badanie kliniczne świni zgłoszonej do przemieszczenia, jeżeli jest ono wymagane, lub urzędowy lekarz weterynarii zdecyduje o konieczności przeprowadzenia tego badania.

Po przekazaniu informacji o możliwości przemieszczenia świni przez powiatowego lekarza weterynarii lub wyznaczonego lekarza odnotowanej w systemie teleinformatycznym ARiMR, ta świnia powinna być w terminie 48 godzin albo 2 dni przemieszczona do siedziby stada przeznaczenia lub do rzeźni, co musi zostać potwierdzone w komputerowej bazie danych ARiMR przez posiadacza siedziby stada przeznaczenia lub przez podmiot prowadzący rzeźnię, nie później niż w terminie 2 dni od dnia przybycia tych zwierząt do siedziby stada przeznaczenia lub do rzeźni.

W przypadku gdy powiatowy lub wyznaczony lekarz stwierdzi, że przemieszczenie świń jest niemożliwe, to zgłoszenie zamiaru przemieszczenia świń zostanie uznane za nieskuteczne. W takim przypadku posiadacz świni może dokonać przemieszczenia świni zaopatrując ją w zwykłe świadectwo zdrowia.

System ten będzie dotyczył wyłącznie świń przemieszczanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zmiana w zakresie odstąpienia od wymogu wystawiania świadectw zdrowia była postulowana od dawna przez hodowców, o czym więcej:

20 mld zł strat i brak efektów. Rekomendacja zmiany strategii walki z ASF

Zmiany dotyczące drobiu i koniowatych

Projekt wprowadza też zmiany procesu dokonywania zgłoszeń do komputerowej bazy danych przez podmioty prowadzące zakłady drobiu. Dotychczasowe „Zgłoszenie padnięcia albo śmierci ptaków w innych okolicznościach niż zabicie z nakazu powiatowego lekarza weterynarii oraz przekazania zwłok ptaków lub jaj wylęgowych do zakładu przetwórczego lub spalarni” zastąpiono dwoma odrębnymi zgłoszeniami: „Zgłoszeniem padnięcia albo śmierci ptaków w innych okolicznościach niż zabicie z nakazu powiatowego lekarza weterynarii” oraz „Zgłoszeniem przekazania zwłok ptaków lub jaj wylęgowych do zakładu przetwórczego lub spalarni”.

Zmiana obowiązującego rozporządzenia umożliwi więc oddzielnie samego faktu padnięcia albo śmierci ptaków od zgłoszenia przekazania ich zwłok do zakładu unieszkodliwiania. Dzięki temu będzie możliwe dokonanie zgłoszeń w sposób bardziej zgodny ze stanem faktycznym – podaje uzasadnienie.

Projektowane rozporządzenie wprowadza w „Zgłoszeniu przemieszczenia koniowatego” dodatkowo informację o kastracji.