A dla bezumownych użytkowników państwowej ziemi – wielka radość. Trybunał Konstytucyjny wszczął postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej, której powodem jest stosowanie 30-krotności czynszu przy bezumownym użytkowaniu ziemi z ZWRSP.

Skarżący kwestionuje zasadność żądania przez KOWR zapłaty wynagrodzenia w wysokości trzydziestokrotności stawki czynszu za tylko trzy miesiące – i to żądanie nietypowe, bo bezumowne użytkowanie trwało od maja do września, do zbioru plonów. Podobnych spraw jest pewnie niewiele – KOWR zwykle godził się na zebranie plonów przez osobę bezumownie użytkującą ziemię. Bardziej chodzi tu więc nie o pieniądze, a o zasadę. Przyznanie przez Trybunał Konstytucyjny, że przepis pozwalający na pobieranie takiego czynszu jest niezgodny z Konstytucją, mogłoby prowadzić do wielu podobnych spraw – o znacznie większe kwoty, niż należna w tym przypadku.

Czynsz za bezumowne użytkowanie naliczany od sześciu lat

Skarżący występuje przeciwko art. 39 b ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa  w brzmieniu nadanym na podstawie art. 3 pkt 14 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego i niektórych innych ustaw (Dz. U 2019. poz. 1080), tzn. „1. Osoba władająca nieruchomością wchodzącą w skład Zasobu bez tytułu prawnego jest zobowiązana do zapłaty na rzecz Krajowego Ośrodka wynagrodzenia za korzystanie z tej nieruchomości w wysokości stanowiącej 30-krotność wywoławczej wysokości czynszu, który byłby należny od tej nieruchomości, gdyby była ona przedmiotem umowy dzierżawy po przeprowadzeniu przetargu”.

Zarzuca temu przepisowi naruszenie zasady proporcjonalności sankcji (sankcja ma być bez uwzględnienia rynkowych stawek czynszu, stopnia szkody doznanej przez skarb państwa) oraz prawa do równości oraz zakazu dyskryminacji, a także prawa równej ochrony praw (poprzez zróżnicowanie ochrony praw majątkowych podmiotów prywatnych – skarżący użytkując bez umowy własność inną niż skarbu państwa zapłaciłby odszkodowanie na podstawie stawek rynkowych odbiegających zdecydowanie w dół od trzydziestokrotności wywoławczej wysokości czynszu, stosownie do reguł określonych w art. 224 i art. 225 kodeksu cywilnego).

Chce stwierdzenia niezgodności przepisu art. 39 b ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa – w brzmieniu nadanym na podstawie art. 3 pkt 14 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego i niektórych innych ustaw – z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Czy to się może udać?

Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że tak – i zgłosił udział w tym postępowaniu po stronie obywatela. Uzasadnienie ma przedstawić do końca kwietnia.

To już drugie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Przed prawie rokiem RPO przyłączył się do postępowania dotyczącego możliwości wyłączenia 30 proc. z dzierżaw.

Podważenie zasadności tych rozwiązań miałoby wielkie skutki dla ZWRSP i KOWR, a pewnie i całego budżetu państwa.

Czytaj też:

Wyłączenie 30 proc. z dzierżaw niekonstytucyjne?