Prasa dowiedziała się wcześniej niż Komisja Budżetowa – a ją dziś poinformowano chaotycznie i mało konkretnie.

Tak posłowie z Komisji Budżetowej PE oceniali propozycję Wieloletnich Ram Finansowych, przedstawioną dziś przez Piotra Serafina, unijnego Komisarza Finansów.

Wcześniejsze informacje potwierdzają się.

Więcej o nich:

Co jutro ogłosi Komisja Europejska w sprawie unijnych wieloletnich ram finansowych i kształtu WPR?

Trudno mówić o zaskoczeniu, jeśli chodzi o zakres planowanych zmian w budżecie i unijnym finansowaniu wspólnych zadań. A więc znane są już opinie np. europejskich rolników.

Kolejne grupy polityczne z PE sprzeciwiają się propozycji.

Propozycja jest ukierunkowana na militaryzm i kompleks wojskowy. Nie ma jasnej odpowiedzi na problemy społeczne (mieszkalnictwo i walka  z ubóstwem). Budżet zaplanowany jest tak, aby zarządzała nim Komisja. Pod osłoną uproszczeń rosną uprawnienia dla Komisji. Nastąpi zwiększenie dysproporcji między krajami. Dlaczego to odpady i tytoń mają zwiększyć wpływy do unijnej kasy? – wskazują posłowie.

Kompetencje pozostają w państwach członkowskich – to chyba najbardziej korzystna z wygłoszonych dotąd ocen przedstawionej propozycji.

I jednak chyba na wyrost, zważywszy rolę uwarunkowania i oceniania pod względem „praworządności”.

Czy UE ma więc zamiar realizować jakieś wspólne polityki? Co z polityką rolną i polityką spójności?

Jak tłumaczył Piotr Serafin, chciał przedstawić informację szybko, dlatego nie wszystko jeszcze zaprezentował.

– Pracujemy jeszcze – mówił. Debata będzie więc kontynuowana – tak jeśli chodzi o wpływy do unijnej kasy, jak i plany dotyczące finansowania poszczególnych  działań.

Tuż przed posiedzeniem parlamentarnej Komisji Budżetowej propozycję z zadowoleniem oceniła von der Leyen.

Oświadczenie przewodniczącej von der Leyen w sprawie kolejnego długoterminowego budżetu UE

(podkreślenia redakcji)

Kolegium przyjęło dziś propozycję Komisji dotyczącą kolejnych Wieloletnich Ram Finansowych: budżet na lata 2028–2034. To budżet w wysokości 2 bilionów dolarów na nową erę. Budżet, który odpowiada ambicjom Europy. Który stawia czoła wyzwaniom Europy. Który wzmacnia naszą niezależność. Budżet, który jest większy, mądrzejszy i bardziej przemyślany. To budżet, który służy naszym obywatelom, naszym przedsiębiorstwom, naszym partnerom i naszej przyszłości.

Kolejne WRF będą najbardziej ambitnymi, jakie kiedykolwiek zaproponowano. Są bardziej strategiczne, elastyczne i przejrzyste. Inwestujemy więcej w naszą zdolność reagowania i w naszą niezależność. Co jednak kluczowe, składki państw członkowskich do budżetu UE pozostaną na stałym poziomie, ponieważ proponujemy stopniową zmianę w zasobach własnych.

Przedstawię 5 kluczowych obszarów. Po pierwsze, inwestowanie w ludzi, państwa członkowskie i regiony. Krajowe i Regionalne Plany Partnerstwa, z budżetem 865 miliardów euro, stanowią fundament inwestycji i reform. Ich centrum stanowią spójność i rolnictwo. Stanowią one filary europejskiej solidarności i inwestycji w model europejski. Zabezpieczamy ponad 300 miliardów euro na wsparcie dochodów rolników i rybaków. Obejmuje to podwojenie rezerwy rolnej, aby chronić źródła utrzymania naszych rolników. W ramach spójności chronimy regiony słabiej rozwinięte. Inwestycje w regionach słabiej rozwiniętych mają wynieść co najmniej 218 miliardów euro. W sektorze rybołówstwa zabezpieczono co najmniej 2 miliardy euro na rybołówstwo. Krajowe i Regionalne Plany Partnerstwa zapewnią również środki finansowe na politykę społeczną. Po raz pierwszy w tym obszarze ustalono cel wydatków socjalnych na poziomie 14%. Po raz pierwszy będziemy również śledzić finansowanie społeczne w całych WRF. Potrajamy inwestycje w migrację i zarządzanie granicami. Ponieważ granice Europy to wspólna odpowiedzialność. Potroiliśmy Fundusz Solidarności, aby móc działać szybko i zdecydowanie w przypadku katastrof.

Po raz pierwszy budżet UE umożliwi państwom członkowskim zwiększenie inwestycji w cele UE dzięki pożyczkom w wysokości do 150 miliardów euro. Nazwiemy to Catalyst Europe. Pożyczki są wspierane przez budżet UE. Są one ukierunkowane na wspólne priorytety europejskie. Można je inwestować na przykład w przemysł obronny, infrastrukturę energetyczną lub technologie strategiczne. Catalyst Europe zapewni państwom członkowskim dodatkowe środki na inwestowanie w cele europejskie.

W ramach Krajowych i Regionalnych Planów Partnerstwa proponujemy prosty i przejrzysty system alokacji. Opiera się on na kluczowych zasadach, takich jak dysproporcje regionalne, ryzyko ubóstwa, potrzeby rolnicze czy napięcia na naszych granicach. Plany są skrojone na miarę – polityki i priorytety europejskie na danych terytoriach i w społecznościach. Krajowe i Regionalne Plany Partnerstwa umożliwiają bardziej strategiczną alokację, odzwierciedlającą europejskie priorytety w terenie. Na przykład, zwiększone zasoby dla regionów przygranicznych znajdujących się pod presją bezpieczeństwa. Zamiast 10 różnych funduszy z różnymi zasadami, harmonogramami i często nakładającymi się kryteriami, mamy teraz Krajowe i Regionalne Plany Partnerstwa. Zebranie europejskich priorytetów pod jednym dachem, łatwiejsze dostosowanie do lokalnych potrzeb, prostsze zarządzanie dla władz krajowych i lokalnych oraz – co najważniejsze – bardziej efektywne w połączeniu. To europejska solidarność przełożona na realne inwestycje lokalne i krajowe.

Słowo o poszanowaniu praworządności: jest ono bezwarunkowe. Praworządność jest niezbędna dla wszystkich funduszy z budżetu UE. A w kolejnych WRF idziemy dalej. Krajowe i Regionalne Plany Partnerstwa uczynią praworządność i prawa podstawowe warunkiem inwestycji i priorytetem reform. Praworządność ma zastosowanie do wszystkich funduszy. To będzie mądre uwarunkowanie. Zapewnimy odpowiedzialne wydatkowanie i pełną rozliczalność dzięki silnym zabezpieczeniom, jasnym warunkom i odpowiednim zachętom. To służy obywatelom.

Kolejnym ważnym tematem dla obywateli, zwłaszcza młodych, jest program Erasmus+, którego budżet zwiększono o 50%. Ponadto będziemy wspierać społeczeństwo obywatelskie różnymi programami. Na przykład, zarówno Partnerstwa Krajowe i Regionalne, jak i Fundusz Konkurencyjności będą wspierać działania programu LIFE (na rzecz środowiska, różnorodności biologicznej i gospodarki o obiegu zamkniętym). Ponadto nowy program AGORA-EU, bazujący na programach Kreatywna Europa i CERV, będzie wspierał wolność mediów, wartości, prawa obywatelskie, demokrację i różnorodność. Jak dotąd, dotyczy to Planów Partnerstwa Krajowego i Regionalnego.

Po drugie, wzmacnianie konkurencyjności Europy. Proponujemy Europejski Fundusz na rzecz Konkurencyjności z kwotą blisko 410 miliardów euro, ponieważ kluczowe jest wspieranie strategicznych technologii jutra. Ten Fundusz na rzecz Konkurencyjności obejmuje podwojenie Horyzontu Europa, naszego flagowego programu na rzecz nauki i innowacji. Mnożymy przez 5 nasze inwestycje w technologie cyfrowe, aby zbudować bezpieczny i innowacyjny ekosystem cyfrowy. I dokonujemy znaczących wzmocnień w zakresie czystych technologii, biogospodarki i dekarbonizacji, zwiększając sześciokrotnie fundusze z budżetu UE, finansując te tematy. Jest to dodatek do celu wydatków na klimat w wysokości 35% dla WRF służących 6 celom środowiskowym Unii Europejskiej. Wynosi to około 700 miliardów euro. Fundusz na rzecz Konkurencyjności jest częścią programu na rzecz suwerenności europejskiej, który umożliwi nam zabezpieczenie łańcuchów dostaw, zwiększenie skali innowacji i przewodzenie globalnemu wyścigowi w zakresie czystych i inteligentnych technologii. Jest to odpowiedź na apel Mario Draghiego i Enrico Letty: apel o silniejszą bazę przemysłową, bardziej zintegrowany jednolity rynek i zjednoczoną Europę, która wykorzystuje swoje mocne strony.

Po trzecie, budowanie Unii, która chroni. Proponujemy 131 miliardów euro na okno Obronności i Przestrzeni Kosmicznej w ramach Funduszu na rzecz Konkurencyjności. To pięciokrotnie więcej niż mamy obecnie, ponieważ wiemy, że bezpieczeństwo jest priorytetem dla obywateli i rządów. Wzmocni to naszą bazę przemysłową i nasz potencjał. Oprócz Funduszu na rzecz Konkurencyjności, istnieje również CEF. Podwajamy środki z instrumentu „Łącząc Europę” na transport. I zwiększamy mobilność wojskową dziesięciokrotnie. Dzięki temu nasze siły zbrojne mogą poruszać się szybciej, lepiej i wspólnie. Zwiększamy wydatki na infrastrukturę energetyczną pięciokrotnie. To wzmacnia niezależność energetyczną i przyspiesza czystą transformację. Znacznie zwiększamy również inwestycje w cyberbezpieczeństwo i infrastrukturę podwójnego zastosowania. Chodzi o europejską obronność. O europejską łączność. I o europejską gotowość.

Po czwarte, silniejsza Europa na świecie. Proponujemy 200 miliardów euro na Instrument Globalnej Europy. To wzrost o 75%, aby sprostać naszym obowiązkom na arenie międzynarodowej. Przeznaczamy je na Global Gateway, pomoc humanitarną, partnerstwa strategiczne – a co najważniejsze, nasze wsparcie dla rozszerzenia. Rozszerzenie jest kluczowym priorytetem. To nie tylko cel polityczny; to strategiczna inwestycja w stabilność i dobrobyt Europy. Dlatego udostępniamy krajom kandydującym pełen zestaw narzędzi Globalnej Europy – nie tylko pomoc techniczną, ale także wsparcie dla reform i inwestycji, wsparte odpowiednimi zasobami. Ponadto przeznaczamy 100 miliardów euro dla Ukrainy. Podwajamy Instrument dla Ukrainy – aby wesprzeć odbudowę, odporność i drogę do członkostwa w UE. A jeśli chodzi o akcesję – tak jak w przypadku wszystkich akcesji w przeszłości: w Wieloletnich Ramach Finansowych znajduje się klauzula rewizyjna. Wpływ finansowy, np. na Spójność i Rolnictwo, będzie negocjowany w traktacie akcesyjnym. Jest to zatem obietnica i zobowiązanie prawne. Wraz z akcesją nastąpi rewizja Wieloletnich Ram Finansowych. Działało to przy poprzednich akcesjach. I będzie działać teraz.

Po piąte, budżet zbudowany z myślą o odporności i elastyczności. Tworzymy dedykowany mechanizm kryzysowy o sile rażenia sięgającej prawie 400 miliardów. Kryzysy nie są już bowiem wyjątkiem. Są normą. Wyciągnęliśmy wnioski. W przypadku poważnego wstrząsu UE będzie w stanie działać szybko i zdecydowanie.

Wreszcie, to wszystko musi zostać sfinansowane. To mój szósty punkt: Nowe zasoby własne. Dzisiaj proponujemy nowe źródła dochodów dla budżetu UE. Cel jest prosty: musimy spłacić nasze wspólne pożyczki na odbudowę i musimy sprostać naszym nowoczesnym priorytetom. I – co najważniejsze – chcemy utrzymać stabilny poziom składek krajowych. Ten budżet chroni zdolność fiskalną państw członkowskich. Dzięki tym nowym zasobom własnym zmniejszamy obciążenie budżetów krajowych, a tym samym łączymy ambicje z odpowiedzialnością.

Podsumowując: to budżet dostosowany do dzisiejszych realiów, jak i wyzwań jutra. Budżet, który pozwala nam działać zgodnie z naszymi wyborami politycznymi w dynamicznie zmieniającym się świecie. Chcemy większej elastyczności. Nie o wszystkim należy decydować raz na 7 lat. Większa elastyczność oznacza więcej miejsca na coroczną decyzję budżetową, w której Parlament i Rada odgrywają kluczową rolę. Dzisiaj przedstawiliśmy naszą propozycję i teraz kontynuujemy prace z Parlamentem Europejskim, państwami członkowskimi, obywatelami i przedsiębiorstwami.

Wszystko więc jeszcze jest nieprzesądzone. Czy tym razem WRF uda się uzgodnić na czas?

Czytaj też:

Komisja Europejska przedstawia WRF 2028-2034