Uproszczenia nie takie znów wielkie, ale spadki stawek dla dwóch roślin – o połowę.

Uproszczeniem zasad przyznawania płatności uzasadnia MRiRW  powód zmian w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.

Numery identyfikacyjne rolnik wskaże dopiero na wezwanie ARiMR

Uproszczenie polega na odejściu od obowiązku wskazywania numerów identyfikacyjnych zwierząt (dla gatunków oznakowanych numerami indywidualnymi) lub liczby zwierząt (dla gatunków oznakowanych grupowo) przy składaniu oświadczeń zawierających zgody rolników tworzących grupę (chodzi o nieformalne grupy, tworzone, gdyż otrzymanie płatności ekologicznych do upraw paszowych i TUZ jest uwarunkowane posiadaniem przez beneficjenta zwierząt).

Ale uwaga: jeśli suma liczby zwierząt jest mniejsza niż liczba zwierząt niezbędna do przyznania płatności ekologicznych rolnikowi i małżonkowi rolnika do całej powierzchni gruntów, kierownik ARiMR wezwie rolnika do wskazania numerów z systemu IRZ, jakimi są oznaczone zwierzęta, lub gatunków oraz liczby zwierząt w ramach poszczególnych gatunków, które mają być objęte zgodą.

Stawki płatności wygórowane dla soczewicy i babki lancetowatej

Druga poprawka to już obniżenie stawki płatności do dwóch upraw: sprawi to przeniesienie uprawy soczewicy jadalnej z Pakietu 2. Uprawy warzywne do Pakietu 1. Uprawy rolnicze oraz przeniesienia uprawy babki lancetowatej z Pakietu 3. Uprawy zielarskie do Pakietu 1. Uprawy rolnicze.

Soczewica stanowiła 77% powierzchni upraw warzywnych, a babka lancetowata 36% powierzchni upraw zielarskich, a ich uprawy są mało pracochłonne – tłumaczy ministerstwo powody zmiany. I oczywiście dodaje argument o potrzebie „racjonalnego wydatkowania środków Unii Europejskiej”. Obecne stawki „nie są dostosowane do rzeczywistych kosztów uprawy tych roślin”, a „źródłem informacji o występującym problemie jest jedna z jednostek certyfikujących”.

Stawka do soczewicy spadnie z 3 021 zł/ha na 1 697 zł/ha (dla upraw w okresie konwersji) i 2 391 zł/ha na 1 571 zł/ha (dla upraw po okresie konwersji).

Stawka do babki spadnie z 1 856 zł/ha na: 1 697 zł/ha (dla upraw w okresie konwersji) i z 1 856zł/ha na 1 571 zł/ha (dla upraw po okresie konwersji).

Ujednolicenie nazewnictwa – ważne dla sprawozdawczości

Trzecia zmiana to ujednolicenie nazewnictwa upraw kukurydzy w kontekście pozyskiwania danych o powierzchniach takich upraw (przeznaczanych na różne cele) w skali kraju:

„proponuje się wprowadzenie zmian na liście upraw wspieranych w ramach Interwencji– Rolnictwo ekologiczne PS WPR 2023–2027. Przedmiotowa lista: w przypadku Pakietu 1. Uprawy rolnicze zostanie uzupełniona o pozycję <kukurydza – plantacja nasienna (na materiał siewny)> w przypadku której będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia ekologicznego dotyczące upraw na materiał siewny (tj. § 19 ust. 4, ust. 5 załącznika nr 2 do rozporządzenia ekologicznego oraz część IV tabeli załącznika nr 10 do rozporządzenia ekologicznego), w przypadku Pakietu 2. Uprawy warzywne zostanie zredukowana o pozycję <kukurydza cukrowa> a w przypadku Pakietu 7. Uprawy paszowe na gruntach ornych zostanie zredukowana o pozycję <kukurydza> i uzupełniona o pozycje <kukurydza na kiszonkę> i <kukurydza na ziarno>.”

Kary uzupełnione – będą możliwe już po wypłaceniu płatności

Wreszcie czwarta zmiana polega na wprowadzeniu mechanizmu odzyskiwania płatności ekologicznych po ich wypłaceniu rolnikowi. Odpowiednie przepisy zostaną wprowadzone do ustawy o Planie Strategicznym w ramach procedowanej nowelizacji tej ustawy, a do rozporządzenia wprowadzane są przepisy dotyczące podstawy obliczenia kar w przypadku kiedy zostało stwierdzone np. uchybienie w przestrzeganiu określonego wymogu a płatności ekologiczne już zostały wypłacone rolnikowi.

„Proponuje się, aby podstawą do obliczenia kary była kwota płatności ekologicznych wypłacona za rok realizacji zobowiązania ekologicznego, którego dotyczy dane uchybienie” – podano.

Doprecyzowania i zmiany dla TUZ

Piąta zmiana to doprecyzowanie przepisów w sytuacji dobrowolnego zastosowania przez rolników definicji TUZ na gruntach, na których były dotychczas deklarowane uprawy paszowe na gruntach ornych. „Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, kiedy rolnik w kolejnym roku realizacji zobowiązania ekologicznego zadeklaruje na danej powierzchni realizację Pakietu 8. Pomimo dopuszczonej przepisami możliwości deklarowania na tej powierzchni Pakietu 7. Proponowana zmiana ułatwi kierownikom biur powiatowych ARiMR prowadzenie postepowań administracyjnych w sprawie o przyznanie płatności ekologicznych” – uzasadniono.

Wreszcie zmiana ważna dla posiadaczy np. bydła ras mięsnych. Wprowadza zmianę jednego z wymogów dodatkowych dla Pakietu 8. Trwałe użytki zielone – odpowiednio na gruntach w okresie konwersji lub na gruntach z zakończonym okresem konwersji, Pakietu 9. Małe gospodarstwa z uprawami ekologicznymi – w odniesieniu do trwałych użytków zielonych objętych zobowiązaniem ekologicznym w ramach tych pakietów, dotyczącego sposobu użytkowania TUZ: „Proponuje się zmianę brzmienia wymogu dotyczącego sposobu użytkowania TUZ, co umożliwi rolnikom prowadzenie całorocznego wypasu zwierząt gatunków innych niż alpaki, daniele, jelenie szlachetne lub lamy”. Pozwoli to na uniknięcie nakładania kar na rolników z tytułu nieprzestrzegania wymogu całorocznego wypasu przy utrzymywaniu przez rolników zwierząt innych gatunków niż alpaki, daniele, jelenie szlachetne lub lamy w systemie otwartym.

Rozporządzenie wejdzie w życie 15 marca 2025 r.

Czytaj też:

Stawki „Integrowanej produkcji roślin” dla upraw rolniczych spadną o połowę