Scroll Top
paczki banknotów euro

Środki przypadające dla Polski to łącznie 85,87 mln EUR (ok. 16,2% kwoty rozdysponowanej rezerwy rolnej).
Fot. PublicDomainPictures z Pixabay

Środki przypadające dla Polski to łącznie 85,87 mln EUR (ok. 16,2% kwoty rozdysponowanej rezerwy rolnej).
Fot. PublicDomainPictures z Pixabay

W Komisji Rolnictwa Parlamentu Europejskiego o rezerwie rolnej

Jednym z tematów posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego 16 listopada 2023 r. była wymiana poglądów z Komisją Europejską na temat wyciągniętych wniosków i sposobów jak najlepszego wykorzystania rezerwy rolnej.

Rezerwę rolną ustanowiono w ramach reformy WPR uzgodnionej w 2021 r. w art. 16 rozporządzenia horyzontalnego (rozporządzenie (UE) nr 2021/2116), a minimalny roczny budżet rezerwy wynosi 450 mln EUR (w cenach bieżących). Jeżeli kwota ta nie jest wystarczająca w danym roku budżetowym, jako ostateczne rozwiązanie do zwiększenia finansowania rezerwy rolnej można zastosować dyscyplinę finansową, tj. pomniejszyć płatności bezpośrednie. Niewykorzystane środki rezerwy rolnej są przenoszone na kolejny rok budżetowy. Rok budżetowy 2023 (16 października 2022 r. – 15 października 2023 r.) był pierwszym rokiem wykorzystania rezerwy rolnej. Rezerwę rolną wykorzystuje się do finansowania instrumentów interwencji na rynkach rolnych zgodnie z art. 8–21 (dopłata w zakresie interwencji publicznej i prywatnego przechowywania) oraz instrumentów nadzwyczajnych zgodnie z art. 219–221 rozporządzenia o wspólnej organizacji rynku (WOR), tj.:

  • środki przeciwdziałania zakłóceniom na rynku spowodowanych znaczącym wzrostem lub spadkiem cen na rynku wewnętrznym lub rynkach zewnętrznych lub innymi zdarzeniami i okolicznościami powodującymi poważne zakłócenia  na danym rynku lub grożącymi wystąpieniem takich zakłóceń;
  • środki wspierania rynku związane z chorobami zwierząt i agrofagami roślin  oraz z utratą zaufania konsumentów spowodowaną zagrożeniami dla zdrowia ludzi, zdrowia zwierząt lub zdrowia roślin;
  • środki rozwiązywania szczególnych problemów powiązanych z sytuacjami, które mogłyby spowodować gwałtowne pogorszenie się warunków produkcji  i warunków rynkowych.

 

Rezerwa rolna zastąpiła tworzoną do końca roku budżetowego 2022 „rezerwę kryzysową”, ustanowioną na podstawie art. 25 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013  i finansowaną w ramach mechanizmu „dyscypliny finansowej” (art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013). Rezerwę kryzysową udostępniano na wypadek sytuacji kryzysowych na warunkach określonych w art. 226 WOR. W latach 2014–2022 wykorzystano ją tylko raz, w marcu 2022 r. w ramach nadzwyczajnego środka wsparcia o wartości 500 mln EUR.

W 2023 r. realizowanych jest pięć działań, na które przeznaczono środki z rezerwy rolnej:

  1. Nadzwyczajne środki wsparcia rynku dla sektora jaj i mięsa drobiowego w Polsce (ptasia grypa, rozporządzenie 2022/2406). Maksymalna kwota współfinansowania unijnego wynosi 17,04 mln EUR.
  2. Środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, Polsce i Rumunii, rozporządzenie 2023/739. Maksymalna kwota współfinansowania unijnego dla Bułgarii wynosi 16,75 mln EUR; 29,5 mln euro dla Polski i 10,05 mln EUR dla Rumunii.
  3. Wyjątkowe środki wsparcia rynku dla sektorów jaj i mięsa drobiowego we Włoszech (ptasia grypa). Maksymalna kwota współfinansowania unijnego wynosi 27,23 mln EUR.
  4. Środki wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i na Słowacji, rozporządzenie 2023/1343. Kwoty przydzielone poszczególnym państwom kształtowały się następująco: (a) 9,77 mln EUR dla Bułgarii; (b) 15,93 mln EUR dla Węgier; (c) 39,33 mln EUR dla Polski; (d) 29,73 mln EUR dla Rumunii; (e) 5,24 mln EUR dla Słowacji.
  5. 330 mln EUR na nadzwyczajne środki wsparcia dla sektorów rolnych dotkniętych szczególnymi problemami mającymi wpływ na rentowność producentów rolnych w 22 państwach członkowskich (poza BG, HU, RO, PL i SK) w ramach rozporządzenia 2023/1465 – termin wypłaty pomocy to 31 stycznia 2024r., a środki będą częściowo pochodzić także z rezerwy rolnej na 2024 r.

Łącznie rozdysponowanie rezerwy rolnej w 2023 roku to 530,57 mln EUR.

Środki przypadające dla Polski to łącznie 85,87 mln EUR (ok. 16,2% kwoty rozdysponowanej rezerwy rolnej).

 

Poseł Jurgiel zabrał głos w powyższym temacie:

– W aktualnej sytuacji prawnej, przy braku aktualizacji cen interwencyjnych,  w praktyce nie funkcjonuje interwencja publiczna. Z rezerwy rolnej powinny być wspierane działania łagodzące skutki zakłóceń rynku. Polska od dawna zwraca  na to uwagę, ale bezskutecznie. Rezerwa rolna jest obecnie jedynym źródłem finansowania działań interwencyjnych na rynkach rolnych w sytuacjach kryzysowych. Jej budżet – 450 mln euro rocznie – to niewiele, biorąc pod uwagę skalę i częstotliwość sytuacji kryzysowych, jakie pojawiały się w ostatnich latach.

Kryzys o charakterze rynkowym powinien być priorytetowym motywem wykorzystania rezerwy, z uwagi na dysfunkcyjność interwencji publicznej. Doświadczenia ostatnich 10 lat, przykładowo takie jak ASF czy grypa ptaków, pokazują, że istotne jest również wsparcie w sytuacji wystąpienia zdarzeń związanych ze zdrowiem zwierząt, szczególnie w tych sektorach, które w marginalnym stopniu korzystają ze wsparcia w ramach WPR, tj. trzody chlewnej i drobiu.

Zdarzenia kryzysowe najbardziej dotykają gospodarstwa najsłabsze ekonomicznie, tj. najmniejsze. Zatem jednym z głównych kryteriów alokacji przy podziale kwot pomiędzy państwa członkowskie mogłaby być liczba gospodarstw.

UE stanowi duży rynek i nie zawsze zakłócenia dotykają w równym stopniu wszystkie państwa i regiony. Jasno pokazała to sytuacja związana z zakłóceniami wywołanymi napływem produktów z Ukrainy. Takie zróżnicowanie trzeba więc brać pod uwagę przy podziale kwot rezerwy pomiędzy państwa członkowskie.

Państwa członkowskie w odpowiednim czasie przekazują wystarczające dowody na temat wpływu kryzysu na różne sektory, natomiast długotrwała jest ocena zasadności udzielenia pomocy po stronie Komisji Europejskiej.

 

Źródło informacji: Biuro Posła do Parlamentu Europejskiego Krzysztofa Jurgiela

Posty powiązane

error: Content is protected !!