Dopłaty do ubezpieczeń bez względu na klasę gleby? Taką zmianę proponuje MRiRW w ustawie o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich – i tłumaczy to dobrem rolników.

„Przyjęty sposób wyliczania dopłat jest skomplikowany i  powoduje, że producenci rolni nie rozumieją, dlaczego otrzymali dopłatę wynoszącą mniej niż 65% składki należnej. W związku z powyższym występuje potrzeba uproszczenia sposobu określenia dopłaty w zmniejszonej wysokości, tak aby była zrozumiała i nie nakładała na producentów rolnych obowiązku przedkładania oświadczenia o kategorii gleb na których prowadzone są uprawy zgłoszone do ubezpieczenia” – to uzasadnienie projektowanych zmian.

A skutki?

Ubezpieczenie roślin

Uniezależnienie wysokość dopłat od klasy gleby, na której prowadzone są uprawy i określenie limitu stawek taryfowych, do których mogą być stosowanie 65% dopłaty do składki ubezpieczenia, bez względu na klasę gleby, do wysokości:

– 25% (obecnie 20%, 22% lub 25% w zależności od klasy gleby) sumy ubezpieczenia przy ubezpieczaniu tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych oraz truskawek,

– 15% (obecnie 9%, 12% lub 15% w zależności od klasy gleby) sumy ubezpieczenia przy ubezpieczaniu pozostałych upraw.

Projekt przewiduje dodanie traw nasiennych i wierzby do wyplatania  do katalogu upraw, do których mogą być stosowane dopłaty do składek ubezpieczenia oraz rozszerzenie plonu głównego lnu i konopi włóknistych o części użytkowane gospodarczo.

Zaznaczono, że dopłaty do ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę dotyczą upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku, rzepiku, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych lub bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi. Natomiast dopłaty do ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne dotyczą wszystkich upraw.

Jest też ważne ograniczenie:  „zaproponowano, aby  65%  dopłaty do składki z tytułu ubezpieczenia upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy, upraw rzepaku i rzepiku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu,  ziemniaków, buraków cukrowych, bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych), w tym soi, upraw bobowatych drobnonasiennych, wierzby do wyplatania, traw nasiennych  lub roślin zielarskich były stosowane pod warunkiem, że określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia od ubezpieczenia upraw od jednego rodzaju ryzyka albo łącznie od kilku rodzajów ryzyka nie przekraczają 15% sumy ubezpieczenia bez względu na klasę gleby. Przy ubezpieczaniu tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych oraz truskawek, 65% dopłaty do składki z tytułu ubezpieczenia tych upraw będą stosowane, jeżeli określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia od ubezpieczenia tych upraw od jednego rodzaju ryzyka albo łącznie od kilku rodzajów ryzyka nie przekraczają 25 % sumy ubezpieczenia bez względu na klasę gleby.

Dopłaty wyniosą 65% również w przypadku, gdy suma stawek taryfowych ubezpieczanych ryzyk przekroczy odpowiednio 15% lub 25% sumy ubezpieczenia, ale przekroczenie to spowodowane będzie wyłącznie wysokością stawek taryfowych ubezpieczenia od ryzyka ujemnych skutków przezimowania i suszy.

Dopiero gdy stawki taryfowe ubezpieczanych ryzyk, z wyłączeniem stawek taryfowych ubezpieczenia od ryzyka ujemnych skutków przezimowania i suszy, przekroczą odpowiednio 15% i 25% sumy ubezpieczenia, dopłaty zostaną pomniejszone i wyniosą 65% odpowiednio do 15% lub 25% sumy ubezpieczenia” – zakłada projekt.

Inne zmiany

Ważna zmiana dotyczy też ubezpieczania zwierząt: w przypadku określenia przez zakłady ubezpieczeń stawek taryfowych ubezpieczenia przekraczających 0,5% sumy ubezpieczenia zwierząt, dopłata będzie wynosiła 65% do 0,5% sumy ubezpieczenia, a pozostałą część składki ubezpieczenia powyżej 0,5% sumy ubezpieczenia będzie ponosił producent rolny. Obecnie dopłata do ubezpieczenia nie przysługuje w przypadku przekroczenia stawki taryfowej określonej w ustawie.

Zaproponowano wprowadzenie franszyzy redukcyjnej w miejsce obowiązującej teraz franszyzy integralnej – odszkodowanie byłoby pomniejszane od 10% do 35% sumy ubezpieczenia, w zależności od wysokości pomniejszenia wskazanej w umowie ubezpieczenia. Stosownie do wielkości pomniejszenia będzie mogła być pomniejszona stawka ubezpieczenia.

Wreszcie kolejne ważne ograniczenie: „dodaje się przepis dotyczący wymogu, aby zakłady ubezpieczeń zawierały umowy z producentami rolnymi, którzy nie są w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.) oraz nie zalegają ze zwrotem pomocy wynikającym z decyzji Komisji Europejskiej uznającej pomoc za niezgodną z prawem i rynkiem wewnętrznym.”

Ta „trudna sytuacja” to upadłość lub restrukturyzacja.

Zakłady ubezpieczeń będą mieć obowiązek przechowywania dokumentów związanych z umowami ubezpieczenia przez okres 10 lat, liczony od terminu udzielenia ostatniej pomocy w ramach programu pomocy dotyczącego dopłat do składek z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz częściowego dofinansowania odszkodowań wypłacanych producentom rolnym w związku z suszą (reasekuracja).

Są też zmiany sprawozdawcze, dotyczą wymogów unijnych:

– zobowiązania podmiotów udzielających pomocy do sporządzania i przedstawiania ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej w rolnictwie lub rybołówstwie albo informacji o nieudzieleniu takiej pomocy w danym okresie sprawozdawczym;

– zobowiązania podmiotów udzielających pomocy do przekazywania na żądanie ministra właściwego do spraw rolnictwa informacji dotyczących udzielonej pomocy publicznej.

Rząd ma przyjąć projekt w II kwartale. Zmiany wymagają notyfikacji.