Ministrowie rolnictwa Europy i Afryki zebrali się w Rzymie na szóstej konferencji ministerialnej ds. rolnictwa Unii Afrykańskiej (AU) i Unii Europejskiej (UE).

Dołączyli do nich komisarz UA Moses Vilakati i komisarz europejski ds. rolnictwa i żywności Christophe Hansen. Konferencja skupiła się na szerokim zakresie kwestii wpływających na rolnictwo i sektory rolno-spożywcze na obu kontynentach, takich jak zrównoważony rozwój i odporność na zmiany klimatu, inwestowanie w łańcuchy wartości rolno-spożywczej, dostęp do rynku, ułatwianie handlu oraz badania i innowacje. Podpisanie przez Unię Afrykańską manifestu Mission Soil UE było również częścią programu.

Wspólny komunikat prasowy Mosesa Vilakatiego, komisarza Unii Afrykańskiej ds. rolnictwa, rozwoju obszarów wiejskich, gospodarki morskiej i zrównoważonego środowiska oraz Christophe’a Hansena, komisarza Unii Europejskiej ds. rolnictwa i żywności na temat szóstej konferencji ministrów rolnictwa Unii Afrykańskiej i Unii Europejskiej:

Rzym, 27 czerwca 2025 r.

Dzisiejsze spotkanie afrykańskich i europejskich ministrów rolnictwa pokazało silną współpracę między naszymi dwoma kontynentami i silne partnerstwo między naszymi dwoma związkami, szczególnie w zakresie wzmacniania naszej pracy nad rozwiązywaniem wyzwań stojących przed rolnictwem i systemami żywnościowymi. Przy okazji tego spotkania Komisja Europejska i Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa (IFAD) ogłosiły nowy program budowania potencjału o wartości 26 mln EUR w celu wzmocnienia organizacji afrykańskich rolników i zwiększenia ich roli w łańcuchach wartości rolnych, przy wsparciu unijnego Instrumentu Sąsiedztwa, Rozwoju i Współpracy Międzynarodowej – Globalna Europa  (NDICI-GE).

Uznajemy głębokie powiązanie naszych strategii na przyszłość systemów rolno-spożywczych, określonych w Deklaracji z Kampali w ramach Kompleksowego Programu Rozwoju Rolnictwa Afrykańskiego  (CAADP) Unii Afrykańskiej oraz Strategii i Planu Działań CAADP (2026-2035) i Wizji Komisji Europejskiej dla Rolnictwa i Żywności. Zarówno CAADP, jak i Wizja podkreślają znaczenie rozwoju rolnictwa dla wzrostu gospodarczego, redukcji ubóstwa, bezpieczeństwa żywnościowego, odżywiania i odporności.

Przez cały dzień omawialiśmy szereg tematów, które są niezbędne do przejścia na zrównoważone rolnictwo i systemy żywnościowe. Wymienialiśmy się doświadczeniami dotyczącymi zrównoważonych praktyk w rolnictwie, które są niezbędne do poprawy odporności na zmiany klimatu i zdrowia gleby, podkreślając wartość badań i innowacji, a także praktyk agroekologicznych i żywych laboratoriów w celu ułatwienia zrównoważonego i odpornego rolnictwa. Działania w ramach partnerstwa na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego oraz zrównoważonego rolnictwa (FNSSA) odegrały zasadniczą rolę we wzmocnieniu wpływu badań i innowacji w terenie. Ponadto  misja UE Soil otwiera wiele nowych możliwości współpracy dla obu stron.

Nasze dyskusje wyraźnie pokazują, że potrzebujemy odpowiednich i inkluzywnych inwestycji i finansowania w łańcuchach wartości rolno-spożywczych, aby osiągnąć postęp we wszystkich tych obszarach. Przewidywalny dostęp do rynku, obok ułatwień w handlu i redukcji zniekształceń w handlu produktami rolnymi, zostały podkreślone jako ważne czynniki dobrobytu w rolnictwie, które mogą wnieść pozytywny wkład w osiągnięcie Celów Zrównoważonego Rozwoju i Agendy Unii Afrykańskiej 2063 „Afryki, której chcemy”. Poglądy rolników i ich organizacji zostały przyjęte z zadowoleniem i wzięte pod uwagę, zwłaszcza przedstawiane ze strony młodzieży i kobiet, reprezentujących teraźniejszość i przyszłość naszych społeczności wiejskich. Trwające programy kształcenia zawodowego, zwłaszcza te wspierające wymianę młodych rolników UA-UE, oraz zwiększone wsparcie dla przedsiębiorstw prowadzonych przez kobiety w łańcuchach wartości rolno-spożywczych są kluczowe dla naszej wspólnej wizji inkluzywnego wzrostu.

Komisarz Hansen:

– Sektor rolno-spożywczy odgrywa zasadniczą rolę zarówno dla Europy, jak i Afryki. Cieszę się, że Unia Europejska i jej państwa członkowskie stoją ramię w ramię z naszymi partnerami w Unii Afrykańskiej, aby wprowadzić realne zmiany. Unia Europejska i jej państwa członkowskie potwierdziły dziś stanowcze zobowiązanie do wspierania wdrażania strategii i planu działania kompleksowego programu rozwoju rolnictwa afrykańskiego na lata 2026–2035, w szczególności poprzez podejście Team Europe i  unijny pakiet inwestycyjny Global Gateway Africa-Europe. Ilustrują to  deklaracje Unii Europejskiej i jej państw członkowskich. Wspólnie jesteśmy zobowiązani do uwolnienia pełnego potencjału sektora rolnego i zbudowania jaśniejszej przyszłości dla przyszłych pokoleń. Nasze partnerstwo opiera się na zaufaniu, solidarności i wspólnej wizji bardziej sprawiedliwego i dostatniego świata. Jesteśmy zdecydowani, aby nadchodzący 7. szczyt UE-UA okazał się sukcesem.

Komisarz Vilakati:

– Cieszę się, że widzę ciągłą współpracę i partnerstwo między Unią Europejską a Unią Afrykańską, zwłaszcza gotowość UE do wsparcia procesu udomowienia CAADP. Stoimy przed podobnymi wyzwaniami w rolnictwie i systemach żywnościowych i ważne jest, aby pielęgnować synergię w naszych wysiłkach, aby wspólnie je rozwiązać. Dzisiaj, w duchu Inicjatywy na rzecz Zdrowia Gleby dla Afryki, zapoczątkowanej na Szczycie Nawozów i Zdrowia Gleby w Afryce w maju 2024 r., w obecności Komisarza Hansena, podpisałem Manifest Misji Glebowej UE, podkreślając tym samym, że zarówno w Afryce, jak i w Europie gleby są kruchym zasobem, którym należy ostrożnie zarządzać i chronić dla przyszłych pokoleń. Wszyscy możemy przyczynić się do zatrzymania degradacji gleby i budowania zrównoważonej przyszłości opartej na zdrowych glebach dla żywności, ludzi, przyrody i klimatu. Moją ambicją jest, abyśmy starannie przeprowadzili mapowanie gleb na całym kontynencie w Afryce i zapewnili, że Afryka będzie liderem w rozwoju regionalnych roślin uprawianych z wykorzystaniem nawozów odpowiednich dla jej gleb.

Ta konferencja ministerialna i wydarzenia towarzyszące pokazały, że Afrykańsko-Europejska Unia Europejska i Afrykańska Unia Europejska uruchomiły w 2019 r. Agendę działań na rzecz transformacji obszarów wiejskich, która doprowadziła do konkretnych inicjatyw promujących odpowiedzialne inwestycje w sektorze rolno-spożywczym, regionalną integrację handlową, zrównoważone praktyki rolno-spożywcze i innowacje. Omówiliśmy możliwości wykorzystania tych sukcesów i zintensyfikowania inicjatyw w takich obszarach jak:

• Organizacje rolników – Witamy trwające inicjatywy, w tym współpracę między afrykańskimi i europejskimi rolnikami, poprzez szkolenia zawodowe i wymiany między rolnikami z obu kontynentów. Nowy program Capacity-Strengthening ogłoszony dzisiaj będzie nadal wspierał afrykańskie organizacje rolników i wzmacniał pozycję rolników w łańcuchach wartości rolnych. Jest to doskonały przykład pozytywnej współpracy prowadzącej do konkretnych projektów w terenie.
• Polityki oparte na dowodach – Pan-African Network for Economic Analysis of Policies (PANAP) wspierała afrykańską integrację regionalną, zrównoważone inwestycje w afrykańskie systemy rolno-spożywcze i wdrażanie CAADP. W tym roku PANAP osiągnęła ważny kamień milowy, uruchamiając swój podręcznik operacyjny, kartę i komitet sterujący. Te zmiany instytucjonalne zakotwiczają jej rolę jako sztandarowego interfejsu naukowo-politycznego AU-UE, wspierającego dwuletni przegląd CAADP i krajowe plany inwestycyjne w systemy rolno-spożywcze za pośrednictwem projektu StEPPFoS. Patrząc w przyszłość, Sieć powinna nadal wspierać analizę polityki opartą na dowodach na rzecz konkurencyjnego i zrównoważonego rolnictwa i systemów żywnościowych, promując społeczności naukowe i wspierając decydentów na wszystkich szczeblach.
• Oznaczenia geograficzne – Witamy pomyślne wdrożenie strategii kontynentalnych oznaczeń geograficznych na lata 2018–2023 oraz wiodącą rolę Unii Afrykańskiej w kształtowaniu nadchodzących ram polityki oznaczeń geograficznych na lata 2026–2035. Dalsza współpraca z Afrykańską Organizacją Własności Intelektualnej (OAPI) i Afrykańską Regionalną Organizacją Własności Intelektualnej (ARIPO) oraz integracja oznaczeń geograficznych z Protokołem Afrykańskiej Kontynentalnej Strefy Wolnego Handlu (AfCFTA) w sprawie praw własności intelektualnej oznacza nową erę handlu o wartości dodanej i uznania kulturowego. Kontynentalny Komitet Sterujący, współprowadzony przez Komisję Unii Afrykańskiej i Agencję Rozwoju Unii Afrykańskiej – Nowe Partnerstwo na rzecz Rozwoju Afryki (AUDA-NEPAD) , będzie odgrywał kluczową rolę w tym wysiłku. Unia Europejska z dumą ogłasza, że ​​jej wsparcie finansowe dla oznaczeń geograficznych w Afryce będzie kontynuowane w nadchodzących miesiącach. UE będzie zatem nadal wspierać Unię Afrykańską w opracowywaniu i realizacji jej Strategii oznaczeń geograficznych w celu zwiększenia tworzenia wartości i wsparcia społeczności wiejskich.

Te wspólne wysiłki stanowią podstawę pogłębionej współpracy na forach globalnych, w tym Szczytu Narodów Zjednoczonych w sprawie Systemów Żywnościowych (UNFSS+4), który odbędzie się w lipcu 2025 r. w Etiopii, Spotkania Ministrów Rolnictwa G20 w Republice Południowej Afryki we wrześniu 2025 r.  oraz kolejnego Szczytu Unii Afrykańskiej i Unii Europejskiej, który ma się odbyć w Afryce pod koniec 2025 r.

Źródło informacji: komunikat Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Wsi