Komisja Europejska opublikowała dziś badanie  zawierające wstępną ocenę wpływu na rynek obniżenia poziomów pozostałości wszystkich najniebezpieczniejszych pestycydów w importowanej żywności i paszach.

Wstępne badanie koncentruje się na substancjach czynnych, towarach i krajach, na które może to mieć wpływ. Ocenia ono skutki rynkowe w trzech różnych hipotetycznych scenariuszach, odzwierciedlających różny stopień adaptacji producentów. Chociaż kierunek skutków jest spójny we wszystkich scenariuszach, rezultaty różnią się pod względem skali – od ograniczonego wpływu na rynek, jeśli producenci z państw trzecich dostosują się do wymogów UE, po zmniejszenie importu i wpływ na produkcję i ceny konsumenckie w UE, jeśli tego nie zrobią.

W badaniu oceniono potencjalne skutki dla handlu UE, producentów i konsumentów wynikające z obniżenia najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości (MRL) importowanej żywności i pasz do granicy oznaczalności (LOQ) dla najbardziej niebezpiecznych pestycydów zakazanych w UE. Opierając się na nowym zestawie danych łączącym status zatwierdzenia w UE, monitorowanie pozostałości, zezwolenie na stosowanie w krajach trzecich i przepływy handlowe, zidentyfikowano 18 najbardziej niebezpiecznych substancji czynnych niezatwierdzonych w UE z najwyższymi dopuszczalnymi poziomami pozostałości powyżej LOQ, które dotyczą 235 towarów i 86 krajów eksportujących, a także modelowano trzy scenariusze różniące się pod względem zakładanego dostosowania eksporterów. We wszystkich scenariuszach kierunek skutków wynikających z obniżenia najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości do LOQ jest podobny — spadek importu, wzrost produkcji w UE i wzrost cen konsumpcyjnych — ale skala zależy w dużym stopniu od założeń dotyczących dostosowania eksporterów, wahając się od nieistotnych do istotnych skutków.

Gdy obniżenie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości do LOQ prowadzi do całkowitego zatrzymania przepływów handlowych, obserwujemy 41% spadek całkowitego importu produktów rolnych do UE. Ponieważ zakłada się, że producenci w krajach trzecich zareagują na tę redukcję, dostosowując swoje praktyki, redukcja ta spada do 8%, a następnie do 0,4%, w zależności od kosztów adaptacji i zakładanego zakresu stosowania substancji czynnych w krajach trzecich.

Produkcja UE częściowo rekompensuje tę redukcję importu, ponieważ produkcja roślinna rośnie, a produkcja zwierzęca maleje. Wpływ na ceny zależy od scenariuszy: znaczny na poziomie światowym i unijnym w warunkach braku adaptacji, ale niewielki po uwzględnieniu adaptacji. Wyniki różnią się znacznie w zależności od substancji czynnych, towarów i krajów, dlatego nie ma jednolitego założenia dotyczącego zachowań eksporterów. Celowana analiza substancji czynnej cyprokonazolu, przeprowadzona w celu oceny reprezentatywności kosztów substytucji zakładanych w scenariuszach, wskazuje, że dostępne są zatwierdzone przez UE alternatywne substancje czynne, ale mogą one podnieść koszty produkcji o 20–40%. Badanie dostarcza dowodów na potencjalny wpływ na rynek, co ma na celu zapobieganie powrotowi pestycydów zakazanych w UE poprzez import. Jednakże napotyka ono na ograniczenia, szczególnie ze względu na brak dostępnych dowodów na poziomie substancja czynna–towar–kraj, dotyczących stosowania i kosztów substytucji. Wskazuje to na potrzebę dalszej oceny. Badanie nie jest oceną wpływu, ponieważ nie obejmuje wymiaru środowiskowego ani społecznego, a jego wyniki należy traktować jako zakres ograniczający prawdopodobne rezultaty, a nie jako ich prognozę.

Konieczne mogą być dalsze analizy, obejmujące m.in. aspekty środowiskowe i społeczne.

Niniejsze badanie stanowi pierwszy krok w analizie zasady ogłoszonej w dokumencie Komisji „Wizja dla Rolnictwa i Żywności”, zgodnie z którą najbardziej niebezpieczne pestycydy zakazane w UE ze względów zdrowotnych i środowiskowych nie powinny powracać do UE w produktach importowanych. Stanowi ono podstawę analityczną dla potencjalnych odpowiednich i proporcjonalnych działań zmierzających do większej wzajemności norm, ale nie przesądza o kolejnych krokach, jakie Komisja może podjąć. Będzie ono również stanowić wkład w ocenę skutków.

Źródło informacji: Komisja Europejska