Czy sposób wyboru Rady Rolników KRUS „gwarantuje sprawne funkcjonowanie instytucji”?
Fot. geralt z Pixabay
Czy sposób wyboru Rady Rolników KRUS „gwarantuje sprawne funkcjonowanie instytucji”?
Fot. geralt z Pixabay
Wybór do Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników bez „przesłanek”?
Kto trafia do Rady Rolników KRUS? Może ten, kto zechce? A może ktoś przypadkowy, albo nawet nieodpowiedni? Czy wybór Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników XIII kadencji był klarowny i zgodny z zasadami?
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników nakłada na Radę Rolników niemałe wymagania i daje w zamian duże uprawnienia.
Tym większe znaczenie ma to, kto ją tworzy.
25 członków rady powołuje minister rolnictwa spośród kandydatów zgłoszonych przez społeczno-zawodowe organizacje rolników i związki zawodowe rolników indywidualnych o ogólnokrajowym zakresie działania oraz Krajową Radę Izb Rolniczych.
Więcej o powoływaniu i uprawnieniach Rady Rolników:
MRiRW: Rusza nabór kandydatów do XIII kadencji Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników
Kadencja rady trwa trzy lata – i właśnie minister Krajewski powołał jej nowy skład.
Poinformowało o tym MRiRW informacją z 27 stycznia. Podano w niej m.in.: „Minister zwrócił uwagę na duże zainteresowanie udziałem w pracach Rady w nowej kadencji. Wpłynęło łącznie 71 kandydatur, co – jak podkreślił – świadczy o wysokim poziomie zaangażowania środowiska rolniczego w sprawy systemu ubezpieczenia społecznego:
– Tak duża liczba zgłoszeń pokazuje, jak istotne dla rolników jest bezpieczeństwo socjalne i stabilność systemu ubezpieczenia społecznego, który stanowi jeden z fundamentów życia na wsi oraz bezpieczeństwa żywnościowego kraju – zaznaczył minister Stefan Krajewski.”
Z czego minister dokonał wyboru?
MRiRW pytane o zgłaszających owych 71 kandydatur, wymienia 27 organizacji.
Ostatecznie do rady trafili przedstawiciele trzynastu z nich.
Poniżej wykaz organizacji zgłaszających i nazwiska osób wybranych z nich do rady:
- Krajowy Związek Spółdzielni Mleczarskich Związek Rewizyjny
- OPZZ Rolników i Organizacji Rolniczych
- Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych
- Krajowe Zrzeszenie Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych
- OZZRI Polski Związek Rolny
- Związek Zawodowy Wsi i Rolnictwa „Solidarność Wiejska”
- Lubelskie Stowarzyszenie Rolnicze
- Związek Zawodowy Rolnictwa „SAMOOBRONA”- Marek Duszyński, Krzysztof Filipek
- Federacja Związków, Kółek i Organizacji Rolniczych RP – Andrzej Bęben
- Krajowy Związek Rewizyjny Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych
- Związek Sadowników RP – Sławomira Król, Witold Piekarniak, Leszek Przybytniak
- Związek Zawodowy Rolników Polskich
- Krajowa Rada Izb Rolniczych – Wiesław Burzyński, Grzegorz Leszczyński, Adam Michaś, Wiktor Szmulewicz
- Zrzeszenie Plantatorów Buraka Cukrowego przy Sudzucker Polska
- Stowarzyszenie Innowatorów Wsi
- Związek Zawodowy Rolnictwa i Obszarów Wiejskich „Regiony” – Bolesław Borysiuk
- Związek Zawodowy Centrum Narodowe Młodych Rolników- Zarząd Krajowy – Mariusz Augustyniak, Łukasz Byczko, Albert Dziura, Tomasz Łukomski, Grzegorz Oliwa
- Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego – Krzysztof Nykiel
- Ogólnopolski Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych „Polski Związek Rolny” – Andrzej Waszczuk
- Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych „Solidarność” – Jacek Adamczuk
- Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka
- Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych – Narcyz Perz
- Kółko Rolnicze w Wojciechowie – Sławomir Chudzik
- Wojewódzki Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w Bydgoszczy
- Krajowy Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych – Adam Walterowicz
- Gorczański Oddział Związku Podhalan im. Władysława Orkana w Gminie Niedźwiedź
- Związek Zawodowy Rolników „Ojczyzna” – Mariusz Gołębiowski, Sławomir Tomaszewski, Kamil Uchan.
Jak z tego wynika, rekordową liczbę przedstawicieli w radzie ma Związek Zawodowy Centrum Narodowe Młodych Rolników – Zarząd Krajowy – aż 5. Krajowa Rada Izb Rolniczych zdołała umieścić w radzie 4 swoich przedstawicieli. Po trzech mają Związek Zawodowy Rolników „Ojczyzna” i Związek Sadowników RP, a dwóch Związek Zawodowy Rolnictwa „SAMOOBRONA”. W radzie po jednym swoim przedstawicielu ma jeszcze 8 organizacji.
Jak minister dokonał wyboru?
Skąd tak silna reprezentacja Związku Zawodowego Centrum Narodowe Młodych Rolników?
Czy na pewno minister był tu obiektywny wobec kolegów z niedawnego matecznika, uznając teraz, że powinni stanowić jedną piątą Rady Rolników KRUS?
Więcej o ZZCNMR:
A wobec Związku Sadowników RP z prezesem Mirosławem Maliszewskim? Czy związek ten reprezentuje ogół rolników, czy może tylko – jak podpowiada już nazwa – sadowników? Czy ma struktury w całym kraju? Czy jest związkiem, czy stowarzyszeniem? Jaki ogólnopolski charakter może mieć Kółko Rolnicze w Wojciechowie? Jaki jest powód włączenia do rady kilku federacji, skoro to stowarzyszenia, a nie organizacje zawodowe? Albo związki stowarzyszeń, jak Federacja Związków, Kółek i Organizacji Rolniczych RP?
Ogólnopolski charakter związku wydaje się wątpliwy nie tylko w tych przypadkach.
MRiRW pytane, czy osoby wybrane do rady reprezentują organizacje ogólnopolskie, zapewnia:
„Do Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników powołano, tak jak przewidują przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przedstawicieli społeczno-zawodowych organizacji rolników i związków zawodowych rolników indywidualnych o ogólnokrajowym zakresie działania oraz Krajowej Rady Izb Rolniczych”.
A czym kierował się minister, wybierając 25 członków rady należących do 13 organizacji z listy 71 kandydatów, przedstawionych przez 27 organizacji? Podano:
„Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kierował się przede wszystkim potrzebą zapewnienia w radzie osób posiadających wiedzę, doświadczenie i reprezentatywność dla środowiska rolniczego. Wybór odpowiednich członków Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników gwarantuje sprawne funkcjonowanie instytucji i równowagę między interesem publicznym i prywatnym osób ubezpieczonych oraz świadczeniobiorców w ramach systemu ubezpieczenia społecznego rolników.”
Dopytywane, jak weryfikuje się w MRiRW „wiedzę, doświadczenie i reprezentatywność dla środowiska rolniczego” oraz fakt, czy zgłoszona organizacja ma „ogólnokrajowy zakres działania” ministerstwo jednak wycofuje się z podanych kryteriów wyboru, określając je tylko jako „przesłanki dodatkowe”:
„Wiedza, doświadczenie i reprezentatywność dla środowiska rolniczego to przesłanki dodatkowe, które Minister bierze pod uwagę podczas dokonywania wyboru, a informacje na ten temat są zawarte w zgłoszeniach poszczególnych kandydatów do Rady Rolników. Z kolei ogólnokrajowy zasięg działania określonych organizacji, był weryfikowany w oparciu o statuty podmiotów zgłaszających.”
Co więc pozostaje przesłankami głównymi wyboru? Dlaczego statut podmiotów zgłaszających musi wystarczać do stwierdzenia tak podstawowej sprawy, jak ogólnopolski charakter związku?
Brak informacji.
Dziwny zapach…
Jest jeszcze jedna wątpliwość. Otóż 15 stycznia MRiRW zaprosiło 25 osób na wręczenie powołań do Rady, pisząc: „W związku z powołaniem Państwa w skład Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników XIII kadencji (na lata 2026-2028) mam zaszczyt zaprosić Państwa na uroczyste wręczenie aktów powołań”. Na liście są nazwiska 23 osób powołanych 27 stycznia w skład rady i dwóch osób, które w radzie się nie znalazły, czyli Michała Zarzeckiego i Daniela Oliszewskiego.
Michał Zarzecki to obecny szef Gabinetu Politycznego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wcześniej znany jako uczestnik wylewania gnojownicy pod domem posła Kazimierza Gwiazdowskiego.
Z kolei Daniel Oliszewski to doradca ministra rolnictwa i rozwoju wsi – jeśli wierzyć KRUS, który tak właśnie przedstawił go w oficjalnej notatce z 01.12.2025 zatytułowanej „Wspólne szkolenie KRUS i PSOR w ramach kampanii <Bezpiecznie z niebezpiecznymi substancjami>”. Są jednak tacy, którzy wiążą go raczej z Nową Lewicą i wiceministrem Jackiem Czerniakiem (o doradcach ministra rolnictwa wkrótce napiszę więcej).
Obaj panowie wypadli z tej listy zaproszonych po odbiór powołań, w ich miejsce do rady trafili panowie Bolesław Borysiuk i Krzysztof Filipek. Jak ich wyłoniono już po wysłaniu zaproszeń na uroczystość wręczenia powołań? Nie wiadomo. MRiRW nie chce podać nazwisk osób zaproszonych po odbiór powołań a jednak nie powołanych i tłumaczy to cokolwiek zawile: „zaproszenie z 15 stycznia 2026 r. na uroczystość powołania nie było równoznaczne z powołaniem, które nastąpiło później, bo od 27 stycznia 2026 r. Jeżeli dysponuje Pani zaproszeniem z 15 stycznia 2026 r. na uroczystość powołania, łatwo można to zweryfikować z listą osób powołanych, ogłoszoną na stronie internetowej MRiRW. Pozostałe zaproszenia zostały wysłane w późniejszym terminie. Jednocześnie zaznaczamy, że nie ma mowy o <podmianie>, ponieważ ostateczny skład rady został wyłoniony w dniu powołania, które nastąpiło 27 stycznia 2026 r.”
Otóż, można zweryfikować, zrobiłam to, ale dobrze by było jednak, aby zrobiło to samo ministerstwo. Ot tak, dla samowiedzy. I to jeszcze nawet przed wysłaniem zaproszenia po odbiór powołań.
A tak dalej nie wiadomo, dlaczego nie wręczono powołań panom Zarzeckiemu i Oliszewskiemu, już zaproszonym po ich odbiór. Jaki związek rolników mieli reprezentować? Nie wiadomo też, dlaczego nie zaproszono na uroczystość powołania panów Borysiuka i Filipka, jednak powołanych dwa tygodnie po wysłaniu zaproszenia po odbiór powołań do kogo innego. Wreszcie: dlaczego radę powołano dopiero 27 stycznia, skoro kadencja poprzedniej wygasła z końcem 2025 roku?
Jeśli ministerstwo nie dysponuje zaproszeniem po odbiór powołań, to bardzo proszę, oto ono:
Niby więc mamy sukces w postaci powołania nowej rady, ale też i poczucie, że jakieś to wszystko mocno nieświeże…
