Od dziś UE i Ukraina będą korzystać ze wzmocnionych, stabilnych, sprawiedliwych i trwałych ram handlowych dzięki wejściu w życie Pogłębionej i Kompleksowej Strefy Wolnego Handlu UE-Ukraina (DCFTA).

Zaktualizowana DCFTA zapewnia dodatkową, korzystną dla obu stron liberalizację handlu, jednocześnie w pełni uwzględniając wrażliwość niektórych sektorów rolnych UE. W bardzo namacalny sposób ilustruje niezmienne zaangażowanie UE we wspieranie Ukrainy. Jednocześnie ogranicza import wrażliwych produktów rolnych do UE w porównaniu z poziomami objętymi autonomicznymi środkami handlowymi (ATM), ustanawia nową, solidną klauzulę ochronną i zapewnia ujednolicenie norm produkcyjnych między Ukrainą a UE.

Umowa DCFTA będzie wspierać długoterminową pewność gospodarczą i stabilne stosunki handlowe obu stron, przyczyniając się jednocześnie do stopniowej integracji Ukrainy z jednolitym rynkiem UE.

Zaktualizowana umowa opiera się na trzech głównych filarach:

• Zwiększone przepływy handlowe: zapewnia równowagę między zapewnieniem jasnych ram prawnych wspierających kluczowy handel Ukrainy z UE, a jednocześnie pełnym uwzględnieniem wrażliwości sektorów rolnych UE i interesariuszy poprzez staranne dostosowanie różnych poziomów dostępu do rynku dla poszczególnych produktów. W przypadku najbardziej wrażliwych produktów, takich jak cukier, drób, jaja, pszenica, kukurydza i miód, w porównaniu z pierwotną DCFTA, nastąpiły jedynie niewielkie podwyżki. W przypadku innych produktów wprowadzono ulepszenia z korzyścią dla obu stron, w oparciu o nasze uzupełniające się rynki. Wreszcie, w przypadku niektórych produktów niewrażliwych uzgodniono pełną liberalizację.
• Dostosowane normy produkcyjne: dostęp do nowego rynku jest uzależniony od stopniowego dostosowywania Ukrainy do norm produkcyjnych UE, takich jak dobrostan zwierząt, stosowanie pestycydów i leków weterynaryjnych. Ukraina ma co roku składać raporty z postępów w tym zakresie. Takie podejście jest zgodne z logiką procesu akcesyjnego Ukrainy do UE i przyjmowania unijnego dorobku prawnego.
• Solidna klauzula ochronna: mechanizm ochronny umożliwiający podjęcie odpowiednich środków może zostać uruchomiony w przypadku, gdy import produktów objętych dodatkową liberalizacją spowoduje poważne trudności dla którejkolwiek ze stron. W przypadku UE ocena ewentualnych zakłóceń może zostać przeprowadzona na poziomie jednego lub kilku państw członkowskich.

Obie strony zgodziły się również na rozważenie podjęcia działań, które pomogą ukraińskim eksporterom dotrzeć do tradycyjnych rynków zbytu w krajach trzecich, zapewniając tym samym dodatkowe możliwości handlowe dla Ukrainy i przyczyniając się do globalnego bezpieczeństwa żywnościowego.

Tło

Umowa  o stowarzyszeniu  między UE a Ukrainą, obejmująca pogłębioną i kompleksową strefę wolnego handlu, była negocjowana w latach 2007–2011 i podpisana 21 marca oraz 27 czerwca 2014 r. DCFTA zniosła zdecydowaną większość wszystkich ceł, w szczególności na towary przemysłowe.

Po pełnej inwazji Rosji na Ukrainę, UE przyznała Ukrainie ułatwienia handlowe i wyjątkowe instrumenty oferujące wysoki poziom jednostronnej liberalizacji w formie corocznych ATM-ów. Obowiązywały one od 4 czerwca 2022 r. i były dwukrotnie przedłużane do 5 czerwca 2025 r., po czym weszły w życie środki przejściowe. Wraz z planem działania „Solidarność”, ATM-y zostały przyjęte w kontekście poważnych zakłóceń spowodowanych wojną i wbrew ogólnej tendencji spadku obrotów handlowych Ukrainy.

Komisja konsekwentnie dążyła do osiągnięcia porozumienia w sprawie długoterminowej wzajemnej liberalizacji taryfowej z Ukrainą na mocy artykułu 29 Umowy o stowarzyszeniu UE-Ukraina, zapewniając płynne przejście do nowych ram, w których wszystkie ustalenia handlowe zostaną zintegrowane z systemem DCFTA.

30 czerwca UE i Ukraina osiągnęły porozumienie co do zasady w sprawie przeglądu umowy DCFTA, torując drogę dzisiejszej aktualizacji. 13 października Rada upoważniła Komisję do dokonania na tej podstawie przeglądu umowy DCFTA z Ukrainą; a 14 października Komisja i Ukraina formalnie przyjęły decyzję o przeglądzie umowy, a zaktualizowany tekst wszedł w życie dzisiaj.

Źródło informacji: Komunikat prasowy Komisji Europejskiej