MRiRW wespół z ARiMR ogłosiły sukces w postaci rekordowego transferu na konta rolników środków z tytułu tegorocznych zaliczek płatności bezpośrednich.

Bo przesłano 11,5 mld zł, zamiast 11,16 mld – jak w ubiegłym roku, i zamiast 9,2 mld zł, jak w roku 2023.

Darujmy sobie rozważania na temat wysokości dopłat do hektara i ich zmiany w ostatnich latach.

Zainteresowani nimi znajdą więcej danych np. tu:

Ile dopłat otrzyma w 2025 roku przeciętne gospodarstwo rolne i ile miało ich trzy lata temu?

Zastanówmy się jeszcze raz nad tym, czy wszystkie płatności zaliczkowe zostały wysłane do rolników.

Bo tylko 70 proc. z 19 mld zł (a tyle ma być wypłacone w tegorocznej kampanii) to 13 mld zł.

Ale ARiMR przekonuje, że to wcale nie jest prawidłowe założenie. A jakie wobec tego jest prawidłowe?

„Zaliczki na poczet płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego stanowiły iloczyn 70% stawki:

1)      danej pomocy oraz:

a) obszaru stwierdzonego w ramach kontroli administracyjnej jako spełniający warunki do przyznania tej pomocy albo

b) liczby zwierząt stwierdzonych w ramach kontroli administracyjnej jako spełniające warunki do przyznania tej pomocy, albo

c) masy surowca tytoniowego stanowiącej indywidualną ilość referencyjną, albo

2)      za jeden punkt przyznany za realizację danej praktyki w ramach ekoschematu rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi, oraz liczby punktów uzyskanych za realizację tej praktyki na obszarze stwierdzonym w ramach kontroli administracyjnej jako spełniający warunki do przyznania płatności, oraz współczynnika zmiany liczby punktów uzyskanych za realizację danej praktyki, jeżeli został dla niej określony w przepisach” – podaje agencja. Bez kwoty uzasadniającej taką zmianę w wyliczaniu owych 70 proc. należnych rolnikom na zaliczki.

A co takie wyjaśnienie zmienia?

Kontrole administracyjne opóźnione?

Agencja przyznaje, że przy naliczaniu zaliczek nie są uwzględniane wyniki z kontroli na miejscu.

Co natomiast jest uwzględniane? (podkreślenia redakcji)

„Zaliczki na poczet ww. płatności były naliczane po spełnieniu przez rolnika warunków kwalifikowalności. Dla różnych płatności są różne warunki kwalifikowalności i inne terminy, w których rolnik musi dostarczyć do ARiMR dokumentację potwierdzającą spełnienie warunków.

Zaliczki nie zostały naliczone dla rolników, którzy nie spełnili warunków kwalifikowalności. Zaliczki były naliczane do powierzchni czy zwierząt zatwierdzonych w kontroli administracyjnej, a nie zadeklarowanych. Powierzchnie i zwierzęta zadeklarowane we wniosku mogą się różnić od powierzchni gruntów czy liczby zwierząt zatwierdzonych po kontroli administracyjnej (część gruntów i zwierząt może nie spełnić warunków kwalifikowalności). Zaliczki nie zostały naliczone także dla rolników, którzy nie wyjaśnili w swoim biurze powiatowym stwierdzonych w kontroli administracyjnej błędów lub nie dostarczyli w terminie dokumentacji potwierdzającej spełnienie warunków kwalifikowalności” – tłumaczy agencja, a dopytywana o szczegóły, podaje jeszcze:

„Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa naliczyła niemal 2 mln zł w ramach zaliczek 300 rolnikom, którzy zmarli (liczba rolników, którzy zmarli po złożeniu wniosków, wynosi 2,7 tys.);

– na etapie naliczania zaliczek nie we wszystkich sprawach zakończyły się kontrole administracyjne, stąd brak możliwości ustalenia liczby rolników (a tym samym kwoty i liczby decyzji), którzy nie spełnili warunków pozwalających na przyznanie płatności;

– rolnicy ubiegali się o dopłaty do 13,97 mln ha, zaliczki do 13,63 mln ha otrzymało ponad 1,176 mln producentów rolnych; zaliczek nie otrzymało ponad 15 tys. wnioskujących;

– kontrola administracyjna jest przeprowadzana przed wydaniem decyzji i polega na zestawieniu danych zawartych we wniosku z danymi w ewidencji producentów, w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) i systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZplus) oraz systemie AMS; jej elementem jest kontrola krzyżowa (sprawdzenie danych wprowadzonych na podstawie wniosku z danymi z wniosków innych rolników w celu uniknięcia nienależnego wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do tych samych działek i zwierząt); uwzględnia także wyniki kontroli na miejscu, jeśli została przeprowadzona”.

Jak z tego wynika, zaliczek nie wypłacono na powierzchnię ok. 0,34 mln ha dla ponad 15 tys. wnioskujących. Głównym tego powodem jest brak kontroli administracyjnej. A to już musi dziwić po tylu latach badania kwalifikowalności i ustalania wielkości działek. I to niezależnie od tego, że „agencja naliczyła 2 mln zł w ramach zaliczek 300 rolnikom, którzy zmarli”. Wyjątkowo dużo mieli ci zmarli średnio otrzymać, trzeba zauważyć…

Ile jeszcze w tym roku trafi na konta rolników?

1 grudnia 2025 r. ARiMR rozpoczęła realizację płatności końcowych. Zapotrzebowanie na środki finansowe na wypłaty w grudniu br. wynosi 769 600 tys. zł – podano.

A to oznacza, że w tym roku z tytułu dopłat (z zaliczkami) rolnicy mają szansę odebrać trochę ponad 12 mld zł. I prawie tyle już odebrali do świąt: „Do 22 grudnia 2025 r. ubiegający się o dopłaty otrzymali 12 mld zł. Z tej kwoty 10 mld zł to płatności bezpośrednie, natomiast z tytułu płatności obszarowych (m.in. ONW, rolno-środowiskowo-klimatycznych, ekologicznych) ARiMR przekazała 2 mld zł” – podaje agencja.

Dużo? Rządzi tym zapotrzebowanie czy możliwości budżetu?

Podobne kwoty (zwłaszcza jeszcze po uwzględnieniu inflacji i całkowitej puli na dopłaty) transferowano na konta rolników do końca roku.

Dla przykładu: w 2019 roku mówiono o zrealizowaniu 9,564 mld zł zaliczek, w 2019 roku tytułem zaliczek i pełnych dopłat rolnicy odebrali 11057 mln zł, a w 2018 roku – 10347 mln zł. Natomiast do 30 listopada 2016 r., w formie zaliczki, przekazano  9,67 mld zł. Jeszcze bez wdrożenia zaliczek, do końca grudnia 2010 r. ARiMR przekazała rolnikom 4,2 mld zł dopłat – z całkowitej puli 12,8 miliarda złotych.

A przecież mamy inflację, zwiększa się też możliwość wypłaty zaliczek (np. w 2019 po raz pierwszy objęły one tzw. płatności obszarowe z PROW).

Sukces?

Czytaj też:

Zaliczki dopłat 2024 wypłacone w wysokości 11 mld zł – to trochę ponad połowa całości puli na dopłaty

11,8 mld zł zaliczek i 0,86 mld zł pełnych płatności – tyle ARiMR przekaże rolnikom w 2025 roku