Umożliwia je przyjęta ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.

Teraz przyszedł czas na rozporządzenia. Zmiany będą miały zastosowanie do wniosków o przyznanie płatności obszarowych już złożonych od 15 marca 2024 r. (wnioski złożone wcześniej, ale jeszcze nierozpatrzone, będą obowiązywały dotychczasowe przepisy).

Ryczałt dla małych gospodarstw i brak obowiązku ugorowania dla objętych warunkowością

Po pierwsze konieczne było uwzględnienie nowej płatności – czyli ryczałtu dla małych gospodarstw, a także nowej możliwości, ale już nie obowiązku – czyli ugorowania według zmienionych zasad.

Dopisano je – już w tytule, ale i w treści – projektu rozporządzenia ministra rolnictwa i rozwoju wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.

Warto odnotować spodziewane zainteresowanie tymi zmianami: jak podano, z ryczałtu skorzystać może ok. 310 tys. małych gospodarstw (1-5 ha), a warunkowości podlega 300 tys. kolejnych, tych większych niż 10 ha gruntów ornych.

Użytek czy obszar?

Drugie zmieniane rozporządzenie – w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary – wprowadza zmianę, która ma jedynie charakter doprecyzowujący: za kwalifikujące się obszary, do których mogą zostać przyznane płatności bezpośrednie, uznaje się tylko te grunty objęte zobowiązaniami rolno-środowiskowoklimatycznymi, które są jednocześnie użytkami rolnymi.

Wobec uchylenia obowiązku ugorowania,  uchylono też w § 1 w ust. 1 w pkt 3 lit. b, uznającą za kwalifikujące się hektary te „wykorzystywane do osiągnięcia minimalnego udziału powierzchni gruntów ornych przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne, w tym grunty ugorowane, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. b ppkt (ii) rozporządzenia 2021/2115”.

Ugorowanie od 31 października

Wreszcie najciekawsza zmiana: rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy zmieniono w sposób nad wyraz korzystny dla chcących skorzystać z ugorowania.

Otóż teraz użytki rolne uznaje się za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, jeżeli wymagane zabiegi agrotechniczne zostały na nich przeprowadzone do 30 września roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy.

Natomiast zgodnie z proponowaną zmianą wymagane zabiegi będzie przeprowadzać się w terminie do dnia 31 października roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy.

Czytaj też:

Czy można i ugorować, i zebrać plon?

Uchylono również § 2 rozporządzenia, odnoszący się do elementów nieprodukcyjnych, przewidywanych w znoszonym teraz obowiązku ugorowania.