W wyniku migracji wewnętrznych tereny wiejskie zyskują nowych mieszkańców – w 2024 r. dodatnie saldo dla wsi wyniosło ponad 42,4 tys. osób.
Fot. Christel z Pixabay
W wyniku migracji wewnętrznych tereny wiejskie zyskują nowych mieszkańców – w 2024 r. dodatnie saldo dla wsi wyniosło ponad 42,4 tys. osób.
Fot. Christel z Pixabay
Ubywa mieszkańców Polski, także na wsi
Niekorzystna sytuacja w zakresie umieralności oraz dzietności w 2024 r. przyczyniły się do niskiego poziomu przyrostu naturalnego – podaje GUS.
W 2024 r. liczba urodzeń była niższa od liczby zgonów o prawie 157 tys. Współczynnik przyrostu naturalnego (na 1000 ludności) wyniósł -4,2 i obniżył się o 0,6 p. proc. w porównaniu z ubiegłym rokiem.
Na sytuację w 2024 r. największy wpływ miała bardzo niska liczba urodzeń i jednocześnie duże natężenie zgonów.
W 2024 r. zarejestrowano około 252 tys. urodzeń żywych. W 2024 r. liczba urodzeń spadła o prawie 21 tys. w porównaniu do 2023 r.
Liczba zgonów przekroczyła o blisko 32 tys. średnioroczną wartość od 1970 r. z ostatnich 50 lat (409 tys. do 377 tys.).
Na wsi nieco lepiej niż w mieście
W stosunku do ubiegłego roku zmniejszył się współczynnik urodzeń – o 0,5 p. prom. – do poziomu 6,7‰. Na wsi rodzi się relatywnie więcej dzieci – w 2024 r. współczynnik urodzeń kształtował się tam na poziomie 6,8‰, a w miastach 6,6‰, co oznacza niższe natężenie o ponad 0,4 p. prom. w miastach, a na wsi o 0,7 p. prom. w porównaniu z 2023 r.
Zmarło prawie 409 tys. osób – spadek liczby zgonów w stosunku do 2023 r. wyniósł 0,5 tys. Współczynnik zgonów pozostał na poziomie porównywalnym z 2023 r. i wyniósł 10,9‰. Natężenie zgonów jest wyższe w miastach, osiągnęło tam poziom 11,4‰, a na wsi – 10,1‰.
Zapewne nie tylko dlatego od kilkunastu lat, w wyniku migracji wewnętrznych, tereny wiejskie zyskują nowych mieszkańców – w 2024 r. dodatnie saldo dla wsi wyniosło ponad 42,4 tys. osób.
Ubywa nas
Odnotowano spadek liczby ludności o ponad 147 tys. osób, a stopa ubytku wyniosła 0,39% (na 10 tys. ludności ubyło 39 osób). W miastach liczba mieszkańców zmniejszyła się o ponad 100 tys. do 22276 tys., na wsi o prawie 47 tys. do poziomu 15213 tys. W 2024 r. stopa ubytku rocznego w miastach wyniosła -0,4%, a na wsi sięgnęła -0,3%.
Na 1 km2 powierzchni mieszka 119 osób; w miastach około 936 (o 16 mniej niż w poprzednim roku), a na terenach wiejskich 52 osoby, nieznacznie mniej niż w ubiegłym roku.
W 2024 r. we wszystkich województwach odnotowano ubytek naturalny.
Na wsi mieszka 15213,1 tys.
Wieś zamieszkiwało w 1990 roku 14527,0 tys., w 2000 – 14583,7 tys., a w 2010 – 15100,8 tys. Rekordowo dużo mieszkańców wsi doliczono się w 2023 roku: 15260,0 tys. W 2024 było ich już mniej: 15213,1 tys. – ale to właśnie w tych dwóch ostatnich latach średnioroczne tempo przyrostu (ubytku) ludności w % było ujemne: -0,11 i -0,31. Szybciej ubyło mieszkańców wsi w 1990 roku: -0,53.
Wśród mieszkańców wsi przewaga liczebna kobiet następuje dopiero począwszy od wieku 62 lat, w miastach już od 43 roku życia.
Mieszkańcy wsi są młodsi od mieszkających w miastach, ich średni wiek to niespełna 42 lata, w miastach – o ponad 2 lata więcej, tj. ponad 44 lata.
Czy będzie miał kto pracować?
Od 2010 r. liczba ludności w wieku produkcyjnym zmniejszyła się o prawie 3 mln osób.
Liczba dzieci i młodzieży (0-17 lat) zmniejszała się sukcesywnie do 2016 r. W latach 2017-2020 wzrosła do prawie 7 mln, natomiast od 2021 r. ponownie zaczęła spadać – w 2024 r. obniżyła się o 120 tys. w stosunku do poprzedniego roku.
Udział tej grupy w ogólnej liczbie ludności wynosi obecnie 18% – zmniejszył się o 2 p.proc. w porównaniu do 2023 r. (wobec 29% w 1990 r. i ponad 24% w 2000 r.). Występuje tu wyraźne zróżnicowanie między miastem i wsią sięgające prawie 3 p.proc. – wśród ludności mieszkającej na wsi udział dzieci i młodzieży w wieku 0-17 lat wynosi 19,9%, a w miastach 16,7%.
Od 2010 r. odsetek osób w wieku produkcyjnym obniża się i w 2024 r. osiągnął poziom 58,2%. Wielkość tej populacji wyniosła niespełna 22 mln – o 151 tys. mniej niż rok wcześniej.
Przyspieszeniu ulega proces starzenia się ludności Polski. Wskazują na to tendencje zmian dotyczące udziału ludności w wieku poprodukcyjnym (kobiety – 60 lat i więcej, mężczyźni – 65 i więcej).
W latach 2000-2024 liczebność tej zbiorowości zwiększyła się o ponad 3 mln do wielkości 8,9 mln, a jej odsetek wzrósł w tym okresie z niespełna 15% do prawie 24%. W przypadku tej grupy wieku różnica udziałów w ogólnych populacjach miast i wsi wynosi aż 5,1 p. proc.
W 2024 r. w miastach odsetek ludności w wieku poprodukcyjnym zwiększył się do 25,8%, a na terenach wiejskich do 20,7%.
Dane GUS opr. MP
Czytaj też:
